Posts

Showing posts from April, 2022

लोकराजाच्या कौतुकाची कमान

Image
 राजर्षि शाहू छत्रपतींच्या अंतरंगाचा ठसा कोल्हापूरातल्या कणा कणावर उमटला आहे. आज १०० वर्षांनंतर देखील त्यांच्या पाऊलखुणा कोल्हापूरात जागोजागी दिसतात. कोल्हापूरातली लहान मुलं देखील शाहू महाराजांच्या कर्तृत्वाची पुण्याई सांगणारी अनेक ठिकाणे सहज ओळखू शकतात. पण शहरात शाहू महारांजांशी संबंधित कित्येक जागा, वास्तू अशा आहेत ज्या फक्त लोकांच्या अज्ञानामुळे उपेक्षित आहेत. ही अशाच एका वास्तूवैभवाची चित्तरकथा !!!  नोव्हेंबर १९१३.. बऱ्याच काळानंतर मुंबईच्या गव्हर्नरची भेट कोल्हापूरात ठरली होती. लॉर्ड विलिंग्डन सगळा जामानिमा घेऊन कोल्हापूर दौऱ्यावर येणार होते. निमित्त होतं शाहू छत्रपतीनी ब्रिटिश राजघराण्यातील लोकांचे संगमरवरी पुतळे घडवून घेतले होते त्याचा ब्रिटिश सरकार तर्फे स्वीकार करण्याचे. शिवाय  रिवाजाप्रमाणे कोल्हापूर दरबारतर्फे जे समाजोपयोगी उपक्रम चालत होते त्यांची पाहणीही करणे.  संस्थान काळात सरकारी पाहुणे येणार म्हटल्यावर कोल्हापूर नव्या नवरीगत नटायचं. आत्ताच्या भावसिंगजी रोडच्या आजूबाजूची घरे चुना आणि गेरूनं रंगवली जायची. पताका लावल्या जायच्या. अल्बर्ट एडवर्ड हॉस्पिटल, ...

पंचगंगेतल्या थरारक नौकानयन शर्यती !!!

Image
एकेकाळी पंचगंगेत अशा पद्धतीचा नौकाविहार सुरु होता ... या वारसा संपन्न कोल्हापूरात खरा आणि उपेक्षित वारसा कोण असेल तर पंचगंगा . कोल्हापूर म्हणजेच पंचगंगा आणि पंचगंगा म्हणजेच कोल्हापूर ही वस्तुस्थिती कोणीही नाकारणार नाही. या जीवनदायीनी पंचगंगेच्या अनंत उपकाराखाली कोल्हापूरकरांच्या कित्येक कृतघ्न पिढ्या सरल्या. होय कृतघ्नचं !!! कारण हेच कोल्हापूरकर दिवसेंदिवस तिच्या विनाशाला कारणीभूत ठरत आहेत !!!  ज्या पंचगंगेत कोल्हापूरकरांच्या अनेक पिढ्या पोहत मोठ्या झाल्या त्याच पंचगंगेत एकेकाळी सांघिक नौकानयन शर्यतींचा थरार चालायचा हे आज कुणाला सांगूनही पटणार नाही. आजच्या कोल्हापूरकरांना पंचगंगेत बोटी फक्त पुराच्या वेळी बचावकार्य करतानाच नजरेस पडतात. पण एक काळ याच बोटींनी घाटापासून प्रयागपर्यन्त पंचगंगेचं पात्रात गाजवला आहे.  याचं खरं श्रेय जातं ते प्राचार्य चार्ल्स हेन्री कँडी यांनाच.. राजाराम कॉलेजचे पाहिले प्रिन्सिपल. १८८० ते १८९९.. प्राचार्य कँडी हे केंब्रिज विद्यापीठाचे विद्यार्थी. लंडनच्या थेम्स नदीत पारंपरिक प्रतिस्पर्धी ऑक्सफोर्ड विद्यापीठाविरुद्ध केंब्रिजचे नेतृत्व करताना नौकानयनाच्य...